आज राती फेरि रोमीहरूलाई पावलको पत्रको ७ औं अध्याय - रोमी अध्याय ७ लाई सँगै हेर्न पाउनु हामीलाई ठूलो सुअवसर छ। आज रातको लागि हाम्रो पाठ पद ७-१३ बाट लिइएको छ। आज राती हाम्रो वचनको स्थापनाको रूपमा मलाई यो तपाइँलाई पढ्न दिनुहोस्। रोमी अध्य्या ७ पद ७ बाट सुरु हुन्छ:
“हामीले के भन्ने त? व्यवस्था पाप हो? कदापि होइन! यदि व्यवस्था नभए मैले पाप थाहा पाउनेथिइनँ, किनकि “तैंले लोभ नगर्” भनी व्यवस्थाले नभनेको भए लोभ गर्नु के हो सो थाहा पाउनेथिइनँ। तर पापले आज्ञामा मौका पाएर ममा सबै किसिमका लोभ उत्पन्न गरायो। व्यवस्थाविना त पाप मुर्दातुल्य हो। व्यवस्थाविना रहँदा एक पल्ट म जीवित थिएँ, तर आज्ञा आएपछि पाप जागिउठ्यो, र मचाहिँ मरें। जीवनको प्रतिज्ञा दिने त्यही आज्ञाले मेरो निम्ति मृत्यु ल्यायो। किनकि पापले आज्ञाद्वारा मौका पाएर मलाई छल्यो, र त्यसैद्वारा मलाई मार्यो। व्यवस्था पवित्र छ, र आज्ञा पवित्र, न्यायसङ्गत र असल छ। त के जो असल छ, त्यसले मेरो निम्ति मृत्यु ल्यायो त? कदापि होइन! तर पापचाहिँ पापैको रूपमा देखिओस् भनेर असल कुराद्वारा पापले ममा मृत्यु उत्पन्न गराइरहेछ, ताकि आज्ञाद्वारा पाप सम्पूर्ण रूपले पापमय बनोस्”।
अब पहिलो पढाइमा, यो धेरै जटिल, जटिल र गाह्रो तर्क देखिन्छ। तर यस्तो हुनु आवश्यक छैन, जसरी हामीले यस महान् खण्डमा सँगै हेर्दा तपाईंले थाहा पाउनुहुनेछ। हामीले पाठलाई विशेष रूपमा हेर्नु अघि, म तपाईंलाई अहिलेसम्म थाहा भएको सबैभन्दा ठूलो सुसमाचारको सम्झना गराउँछु, र यो सरल कथनमा संक्षेप गरिएको छ। “येशू ख्रीष्ट पापीहरूलाई बचाउन संसारमा आउनुभयो”। त्यो अहिलेसम्मको सबैभन्दा ठूलो सुसमाचार हो। पापको कारण सम्पूर्ण मानव जाति नरकको लागि बाध्य छ। यस संसारमा जन्मेका हरेक पुरुष, हरेक महिलाको गन्तव्य भनेको नर्क हो।
र यसको कारण यो हो कि यस संसारमा प्रत्येक व्यक्ति परमेश्वरको विरुद्ध र परमेश्वरको ईश्वरीय व्यवस्थाको विरुद्धको विद्रोहमा बाँच्दछ। प्रत्येक व्यक्तिले ईश्वरीय आज्ञा उल्लङ्घनकारी हो। र परमेश्वर, न्यायको परमेश्वर भएकोले, यस्तो उल्लङ्घनको लागि सजाय हुनुपर्छ। र परमेश्वरको विरुद्धमा मानिसका अपराधहरू धेरै गम्भीर भएकाले, तिनीहरूको परिमाण यति भयानक भएकोले, त्यहाँ मानिसहरूले तिनीहरूको ऋण तिर्न सक्ने कुनै पनि तरिका छैन। तर तिनीहरूले ऋण पूरै तिर्न नसके पनि, तिनीहरूलाई कहिल्यै त्यस्तो समय आउन सक्दैनन् जब ऋण तिर्न भनिन्छ, तिनीहरूले तिर्न सक्ने भनेको नरकमा अनन्तकालसम्म तिर्नेछन् जहाँ तिनीहरूले दुःख भोग्नेछन्। र यसैले मानिसहरू नरकको लागि बाँधिएको संसारमा जन्मेका छन् किनभने तिनीहरूले परमेश्वरको विरुद्धमा पाप गरेका छन् र परमेश्वर पवित्रताको परमेश्वर हुनुहुन्छ जसको न्यायले यस्तो सजायको माग गर्दछ।
तर त्यो मानिसको अस्तित्वको तथ्य भए पनि, यो परमेश्व हृदयको इच्छा होइन। र त्यसैले पत्रुसले लेखेका छन्, “परमेश्वरले चाहनुहुन्न कि कोहि पनि – “के”? – “नष्ट भएको” - २ पत्रुस ३:९ - “तर सबै पश्चात्तापमा आएको”। र यसैले, परमेश्वरले येशू ख्रीष्टलाई संसारमा पठाउनुभयो कि सबै पुरुष र महिलाहरूको ऋण तिर्नको लागि, जुन हो सबै मर्नु पर्ने मृत्युमको लागी, सबैले बोक्नु पर्ने पाप बोक्नको लागी।
र परमेश्वरले यो व्यवस्था गर्नुभएको छ कि जब एक पुरुष वा स्त्रीले येशू ख्रीष्टमा विश्वास गर्छ र उहाँलाई र उहाँको कामलाई तिनीहरूको तर्फबाट स्वीकार गर्दछ, उसको वा उनिको पाप सदाको लागि क्षमा हुन्छन्। र त्यसपछि परमेश्वरले व्यवस्था गर्नुभएको छ कि तिनीहरूको पाप मात्र क्षमा गरिएको छैन तर तिनीहरूलाई येशू ख्रीष्टको अत्यन्त पवित्र प्रकृति प्रदान गरिएको छ। ईश्वरिय प्रकृतिका सहभागी बन्छन्। यो विश्वास गर्ने पापीलाई दिइएको छ र यसरी उनीहरु परमेश्वरसँग स्वर्गमा अनन्तकाल बिताउन सुसज्जित हुन्छन्।
र यसैले म फेरि भन्छु कि संसारमा आएको सबैभन्दा सुसमाचार भनेको येशू ख्रीष्ट पापीहरूलाई बचाउन मर्नुभयो। र प्रभु येशू ख्रीष्टमा विश्वास गरेर, मानिसहरूलाइ परमेश्वरसँग धर्मी बनाइन सकिन्छ। तिनीहरू न्यायबाट बच्न सक्छन्। तिनीहरूले ईश्वरीय धार्मिकता प्रदान गर्न सक्छन्। तिनीहरूले तिनीहरूको जुन आफैले कहिल्यै तिर्न नसक्ने ऋण तिर्न सक्नेछन्। र तिनीहरू स्वर्गको लागि सुसज्जित हुनेछन् जसरी तिनीहरू कहिल्यै एक्लै हुन सक्दैनन्।
अब प्रेरित पावलले यो वास्तवमा आफ्नो सम्पूर्ण पत्रको विषयवस्तु बनाइरहेका छन्। यो विश्वासद्वारा धर्मी ठहराउने सिद्धान्त हो। अर्थात्, प्रभु येशू ख्रीष्टमा विश्वास गरेर मानिसहरु परमेश्वरसँग धर्मी बनाइएका छन्। त्यो क्रिश्चियन विश्वासको केन्द्रीय सिद्धान्त हो। यो समान रूपमा रोमीहरूलाई पत्रको केन्द्रीय सिद्धान्त हो। यो सुसमाचारको मुटु हो, र यो पावलको वचनको मुटु हो।
वास्तवमा, हामीले यो अध्ययन सुरु गरेदेखि नै यो अद्भुत सिद्धान्तमा ध्यान केन्द्रित गरिरहेका छौं। के म तपाईंलाई एक क्षणको लागि अध्याय १ मा फर्केर लैजान सक्छु र पद १६ मा तपाईंको ध्यान खिचाउन सक्छु, जहाँ पावलले रोमीहरूलाई बाँकी सम्पूर्ण पत्रको विषयवस्तुलाई संकुचित कथनमा दिन्छन्? “किनकि सुसमाचारसँग म शर्माउँदिनँ। किनभने विश्वास गर्ने प्रत्येकका मुक्तिको निम्ति यो परमेश्वरको शक्ति हो, पहिले यहूदीहरूका निम्ति र अन्यजातिहरूका निम्ति पनि। किनकि सुसमाचारमा परमेश्वरबाट आउने धार्मिकता प्रकट भएको छ, त्यो धार्मिकता जोचाहिँ सम्पूर्ण रूपले विश्वासद्वारा नै आउँछ। यस्तो लेखिएको छ, “धर्मीचाहिँ विश्वासद्वारा नै जिउनेछ”।
अब यहाँ पुस्तकको विषयवस्तु छ। मानिसहरू विश्वासद्वारा सही बनाइएका छन्। सुसमाचार एउटा सन्देश हो जुन पापीहरूलाई आउँछ र तिनीहरूलाई येशू ख्रीष्टमा उपलब्ध विश्वासद्वारा अनुग्रहद्वारा मुक्तिको बारेमा बताउँछ।
अब पद १६-१७ मा विषयवस्तु स्थापित गरिसकेपछि, पावलले यस अद्भुत पत्रको बाँकी भागमा त्यो विषयवस्तुलाई छलफल गर्न थाल्छन्। र हामीले पहिले नै सिकेका छौं कि अध्याय १ र २ मा उनले मुक्तिको आवश्यकता देखाएका छन, परमेश्वरसँग धर्मी बनाइनुको आवश्यकता । अध्याय ३ र ४ मा, मुक्तिको विधि, कसरी एक व्यक्ति परमेश्वरको सामु धर्मी बनाइन्छ। र यो येशू ख्रीष्टमा विश्वास द्वारा हो।
र अब अध्याय ५ देखि ८ सम्म - अध्याय ५, ६, ७ र ८ मा - प्रेरित पावलले हामीलाई विश्वासद्वारा मुक्तिको परिणामहरू, अनुग्रहद्वारा धर्मी ठहराउने परिणामहरू देखाउँदै छन्। र हामीले ती परिणामहरूको बारेमा सबै सिकिरहेका छौं। सबै भन्दा पहिले, अध्याय ५ मा, हामीले देख्यौं कि जब एक व्यक्ति प्रभु येशू ख्रीष्टमा आउँछ भने त्यहाँ सुरक्षा छ। उसले परमेश्वरसँग शान्ति बनाएको हुन्छ। त्यो सम्बन्धमा सबै थोक बस्छन् र उ ख्रीष्टमा सुरक्षित हुन्छ।
त्यसपछि जब हामी अध्याय ६ मा आइपुग्यौं, हामीले थाहा पायौं कि सुरक्षा विश्वासद्वारा धर्मी ठहरिने उप-उत्पादन मात्र होइन, तर पवित्रता अर्को पनि हो। जसरी अध्याय ५ मा परमेश्वरसँगको शान्तिले हामीलाई सुरक्षा दिन्छ, त्यसरी नै अध्याय ६ मा ख्रीष्टसँगको एकताले हामीलाई पवित्रता प्रदान गर्दछ। र यसरी विश्वासीले ईश्वरीय पवित्रता प्रदान गर्दछ। र पवित्रीकरणलाई विश्वासद्वारा धर्मीकरणबाट अलग गर्नुको सट्टा, वा विश्वासद्वारा धर्मी ठहराउनुको सट्टा पवित्रीकरणलाई हटाउनुको सट्टा, जसरी पावललाई शिक्षाको आरोप लगाइएको थियो, यसले बरु यसलाई उत्पादन गर्दछ। प्रश्नकर्ताहरूले पावललाई भन्नेछन्, “ठीक छ, यदि तपाईंले कामहरू बिना विश्वासद्वारा अनुग्रहद्वारा धर्मी ठहराउनुहुन्छ भने, कामहरूको मुक्तिमा कुनै भाग हुँदैन भने, र त्यो कामहरूको पवित्रीकरणमा कुनै भाग हुँदैन भने, र त्यसोभए तपाईंले वास्तवमा के भन्दै हुनुहुन्छ कि मानिसहरू आफूले चाहेको जे पनि गर्न सक्छन् र अनुग्रहले सबै कुरालाई ढाक्नेछ भन्दै हुनुहुन्छ”। र यसैले पावलले औंल्याए का छन,कि विश्वासद्वारा अनुग्रहद्वारा धर्मी ठहराउनुले इजाजतमा पुर्यानुको सट्टा, यसले पवित्रतातर्फ डोऱ्याउँछ।
पछिल्लो पटक, जब हामीले यो जबरदस्त ७ औं अध्याय खोल्न थाल्यौँ, हामीले विश्वासद्वारा न्यायको परिणामको रूपमा आउने तेस्रो तत्व देख्यौं, र त्यो हो कानूनबाट स्वतन्त्रता। कानूनको बन्धनबाट मुक्ति। हामीले पद १-६ मा पनि देख्यौं कि फलफूल यसको परिणाम हो, र ख्रीष्टको सेवा पनि हो। पद ५ ले भन्छ - वा बरु पद ४ ले भन्छ - हामी परमेश्वरसामु फल ल्याउँछौं, र पद ६ ले भन्छ कि हामी विधानको पुरानोपनमा होइन, तर आत्माको नयाँपनमा प्रभुको सेवा गर्छौं।
त्यसकारण, विश्वासद्वारा धर्मी ठहराउनु उनको विषयवस्तु हो। उनले अध्याय १:१६-१७ मा विषयवस्तु घोषणा गर्छन्। उनले बाँकी अध्याय १ र २ मा यसको आवश्यकतालाई उजागर गर्छन्। उनले अध्याय ३ र ४ मा यो कसरी हुन्छ भनेर वर्णन गर्छन्। ५ देखि ८ सम्म उनले यसको नतिजा देखाउँछन्। र हामी अहिले ती परिणामहरूको बीचमा छौं।
अब आवश्यक शब्दहरू, त्यसोभए, रोमीहरूको पहिलो आठ अध्यायहरूमा "अनुग्रह र विश्वास" शब्दहरू छन्। उनले एक मुक्ति प्रस्तुत गर्दैछन् जुन विश्वासद्वारा प्राप्त भएको परमेश्वरको उपहार हो। र त्यसोभए, तपाईं यो मार्फत प्रवाह गर्दा - र मलाई एक क्षणको लागि तपाईंसँग त्यो गर्न दिनुहोस्। अध्याय ३ मा फर्कनुहोस्, र म तपाईंलाई केहि मुख्य पदहरू मार्फत द्रुत रूपमा दिन चाहन्छु - तपाईंले यी मुख्य सर्तहरू र मुख्य विचारहरू देख्नुहुनेछ।
३:२२ मा हामी पढ्छौं, “परमेश्वरको धार्मिकता विश्वासद्वारा प्रकट भएको छ”। यहाँ यो मुख्य शब्द छ। पद २४. “उहाँको अनुग्रहको वरदानले सित्तैँमा धर्मी ठहरिएका छन्”। पद २५। “जसलाई परमेश्वरले प्रायश्चित विश्वासद्वारा ग्रहण गर्नुभएको छ”। विश्वास र अनुग्रह। पद २६. परमेश्वर आफै धर्मी हुनुहुन्छ र येशूमा विश्वास राख्नेहरूलाई उहाँले धर्मी ठहराउनुहुन्छ भन्ने कुरा प्रमाण गर्नलाई उहाँले वर्तमान समयमा यो गर्नुभयो। त्यो फेरि विश्वास हो। पद २८। “यसैकारण हामी यो निष्कर्षमा पुग्छौं कि विश्वासद्वारा मानिस धर्मी ठहरिन्छ”। पद ३०. “किनकि परमेश्वर एउटै हुनुहुन्छ। उहाँले खतनावाललाई तिनीहरूका विश्वासको आधारमा र खतना नभएकालाई तिनीहरूको विश्वासद्वारा धर्मी ठहराउनुहुन्छ”।
अध्याय ४ पद ३। “धर्मशास्त्रले के भन्छ? “अब्राहामले परमेश्वरमाथि विश्वास गरे” - त्यहाँ फेरि विश्वास छ” - र यो “उनको निम्ती धार्मिकता गनियो”। पद ४. “अब काम गर्नेले जुन ज्याला पाउँछ त्यो दान होइन, तर त्यो उसको पाउने हक हो”। पद ५. “जसले कर्मचाहिँ गर्दैन, तर भक्तिहीनलाई धर्मी ठहराउनुहुने परमेश्वरमाथि भरोसा राख्तछ, त्यस्तो मानिसको विश्वास धार्मिकता गनिन्छ”। पद ११। “खतना नहुँदै विश्वासद्वारा पाउने धार्मिकताको चिन्ह वा छाप स्वरूप उनले खतना पाएका थिए”। - “अब्राहामले” – “उनीसँग भएको विश्वासको धार्मिकताको छाप”। पद १३। “संसारको उत्तराधिकारी हुनलाई अब्राहाम र उनको वंशलाई दिइएको प्रतिज्ञा व्यवस्थाद्वारा आएको होइन, तर विश्वासको धार्मिकताद्वारा आएको हो”।
र फेरि जोड विश्वासको छ। पद १६। “त्यसैले यो विश्वासद्वारा अनुग्रहद्वारा होस् भनेर,” पद २०। “परमेश्वरको प्रतिज्ञाबारे कुनै शङ्काले उनलाई डगमगाउन सकेन, तर आफ्नो विश्वासमा दह्रिलो भएर उनले परमेश्वरलाई महिमा दिए”। यो त्यहाँ फेरि छ। सबै ठाउँमा अनुग्रह, विश्वास, अनुग्रह, विश्वास छ।
तपाईं ५:१ मा आउनुहोस्। “यसैकारण विश्वासद्वारा धर्मी ठहरिएर”। पद २। “उहाँद्वारा हामीले यस अनुग्रहमा विश्वासद्वारा प्रवेश पाएका छौं”। पद १८। “यसैले जसरी एउटै मानिसको अपराधले सबै मानिसहरू दण्डका भागीदार बने, त्यसरी नै एउटै मानिसको धार्मिकताको कामले सबै मानिसका निम्ति धर्मी ठहराएर जीवन ल्याउँछ”। र यहाँ हामी फेरि यो एक उपहार फेला पार्छौं जुन अनुग्रहको उपहार हो पद २०। “व्यवस्था आयो र अपराधको वृद्धि भयो, तर जहाँ पाप बढ़्यो अनुग्रह झन् बढ़ी मात्रामा बढ़्यो,”। पद २१। “यस हेतुले कि जसरी पापले मृत्युमा राज्य गर्यो, त्यसै गरी येशू ख्रीष्ट हाम्रा प्रभुद्वारा अनुग्रहले धर्मी ठहराएर अनन्त जीवनसम्म राज्य गरोस्”।
अध्याय ६, पद २३ ले एउटै कुराको सारांश दिन्छ। “किनकि पापको ज्याला मृत्यु हो तर – “अनुग्रह”- परमेश्वरको वरदान येशू ख्रीष्ट हाम्रा प्रभुद्वारा अनन्त जीवन हो”।
अब तपाईंले ती विशेष सर्तहरू हेर्नुहुन्छ कि पावलले यहूदी सन्दर्भमा कस्तो अनौठो सन्देश दिइरहेका छन् भनेर हेर्दा तपाईंले प्रवाह धेरै सजिलै पाउनुहुनेछ। तिनीहरू सबै मानिसहरूले मान्छन् कि तपाईंले परमेश्वरलाई अपील गर्नुहुन्छ, र तपाईंले परमेश्वरलाई तुष्ट पर्नुहुन्छ, र तपाईंले परमेश्वरलाई प्रसन्न गर्नुहुन्छ - जुनसुकै ईश्वरलाई तपाईं अपील गर्न खोज्दै हुनुहुन्छ - तपाईंको भलाइद्वारा, वा उहाँका नियमहरू, पालन गरेर वा उहाँका व्यवस्था, वा उहाँको मापदण्डहरूमा अनुरूप भएर, कि तपाईंले उहाँको असल अनुग्रहमा आफ्नो तरिकाले काम गर्नुहुन्छ। र यहूदीहरू पक्कै पनि जीवनको त्यो एक तरिका को रूप मा प्रतिबद्ध थिए।
र जब पावल आएर जुन सित्तैको उपहार मुक्तिको प्रचार गरे र भने तपाईंले यसलाई कमाउन सक्नुहुन्न, र यो कामहरूद्वारा होइन, तर विश्वासद्वारा प्राप्त भएको थियो, र विश्वास आफैंमा परमेश्वरको उपहार हो भने यहूदीहरूले यो स्वीकार गर्नका धेरै गाह्रो भयो। र त्यसपछि जब उनले अध्याय ५ को अन्त्यमा भने कि जति धेरै पाप, त्यति धेरै अनुग्रह प्रशस्त हुन्छ, त्यो तिनीहरूलाई सामाना गर्न लगभग असम्भव भयो।
यहूदीहरू, तपाईंले देख्नुभयो, परमेश्वरको व्यवस्था र कामको धार्मिक प्रणालीप्रति गहिरो प्रतिबद्धता थिए कि तपाईंले आफ्नो काम गर्नुहुन्छ र परमेश्वरलाई प्रसन्न पार्नुहुन्छ। र यसैले ६:१-२ मा, तिनीहरूले पावललाई आफ्नो अनुग्रह सिद्धान्तद्वारा सबैलाई मुक्त गर्न, तिनीहरूले जे चाहन्छन् त्यो गर्नको लागि मुक्त गरेको आरोप लगाएका छन्। मेरो मतलब, जति धेरै पाप, उति धेरै अनुग्रह, त्यसैले तपाईंले तिनीहरूलाई अधर्ममा छाड्दै हुनुहुन्छ भनेर भने। आखिर, तपाईंले देख्नुभयो, तिनीहरूले विश्वास गरे कि व्यवस्थाले पवित्रता प्राप्त गर्दछ, र व्यवस्थाले पवित्रता कायम राख्छ, र यदि तपाईंले व्यवस्था हटाउनुभयो, र तपाईंले नियमहरू हटाउनुभयो, र तपाईंले मापदण्डहरू हटाउनुभयो भने तपाईंले पवित्रताको सुरक्षालाई पनि हटाउनुभयो। र यस प्रकारको अनुग्रहको शिक्षा अन्तर्गत सम्पूर्ण समाज दौडिरहेको मात्र उनिहरुले देखें।
अब तिनीहरूले परमेश्वरको व्यवस्थाको उच्च कदर गरे। र तपाईले परमेश्वरको व्यवस्थालाई तीन भागमा विभाजन गर्न सक्नुहुन्छ, मलाई लाग्छ, जहाँसम्म एक यहूदीको सम्बन्ध थियो: औपचारिक व्यवस्था, सामाजिक व्यवस्था, र नैतिक व्यवस्था । तिनीहरूले यसलाई एक रूपमा देखे किनभने यो तिनीहरूलाई एकको रूपमा दिइएको थियो, किनभने तिनीहरू एक अद्वितीय मानिसहरू थिए। र तिनीहरूले विश्वास गरे कि तपाईंले ती सबै नियमहरू पालन गर्नुपर्छ, त्यो पवित्रताको स्तर थियो। र तपाईले पवित्र प्राप्त गर्न सक्नुहुने एक मात्र तरिका थियो, र तपाईले पवित्र रहन सक्ने एक मात्र तरिका भनेको व्यवस्थाहरु पालन गर्नु थियो।
अब रब्बीहरूले, हाम्रा प्रभुको समय र पावलको सेवकाईको समयमा, पुरानो नियमका सबै व्यवस्थालाई ६१३ आज्ञाहरूमा संक्षेप गरेका थिए। र पूर्णतया पवित्र हुन र त्यो पवित्रता कायम राख्नको लागि, तपाईंले ६१३ आज्ञाहरू पालन गर्न कडा परिश्रम गर्नुपर्थ्यो।
र केवल मेरो आफ्नै जिज्ञासाको खातिर, यस हप्ता, मैले एउटा स्रोत निकालें जसमा तिनीहरू थिए र मैले ती प्रत्येकलाई पढें। र ती सबै राख्न लगभग असम्भव हुनेछ। तिनीहरू केवल आज्ञाहरूको एक धेरै, धेरै फराकिलो दायरा हुन्। र, निस्सन्देह, तिनीहरू रबिनिकल परम्पराद्वारा केही हदसम्म सुशोभित भएका थिए, परमेश्वरको अभिप्रायभन्दा पनि बाहिर। रब्बीहरूले तिनीहरूलाई दुई भागमा विभाजन गरे। पहिले अनिवार्य पलान गर्नुपर्ने कुराहरू थिए। दोस्रो, गर्न नहुने निषेधात्मक कामहरू थिए।
तिनीहरूले भने कि तपाईंले गर्नु पर्ने २४८ चीजहरू छन्। र केहि अनौठो कारणका लागि तिनीहरूले भने कि यो शरीरको अंगहरूको संख्यासँग मेल खान्छ। मलाई थाहा छैन कि तिनीहरूको दिमागमा कस्तो प्रकारको शरीर थियो, वा हुनसक्छ एक प्रकारको अक्टोपस जस्तै चीज हो, वा अन्यथा उनीहरूले हामीले सामान्य रूपमा सोचेभन्दा धेरै अन्य चीजहरूलाई अंगको रूपमा गन्छन्। तर यी कानूनहरू, यी २४८ अनिवार्य चीजहरू परमेश्वरसँग सम्बन्धित, मन्दिर, बलिदान, भाकल, अनुष्ठान, दान, शबाथ, उपभोगको लागि जनावर, चाडपर्व, समुदाय, मूर्तिपूजा, युद्ध, सामाजिक समस्याहरू, पारिवारिक, न्यायिक मामिलाहरू, कानूनी अधिकार, र दासत्व तपाईंले पालन गर्नुपर्थ्यि।
र त्यसपछि तिनीहरूसँग ३६५ निषेधात्मक कानूनहरू थिए, अन्य शब्दहरूमा, त्यो तपाईंले गर्न सक्नुहुन्न। र त्यहाँ ती मध्ये एक वर्षको प्रत्येक सौर दिनको लागि थियो। तिनीहरूले मूर्तिपूजा, इतिहासबाट पाठ, ईश्वरनिन्दा, मन्दिर पूजा, बलिदान, पुजारी, आहार, भाकल, कृषि, ऋण, व्यापार, दास, न्याय, र सम्बन्धसँग सम्बन्धित थिए। र यसैले तिनीहरूसँग कानूनको यो विशाल मात्रा थियो र यी कानूनहरू, वैसे, सबै प्रकारका सूक्ष्मताहरू थिए, र सबै प्रकारका रब्बिनिकल व्याख्याहरू थिए, र सबै प्रकारका परिणामहरू र सहायक कानूनहरू, र कानूनहरू माथि कानूनहरू, कानूनहरूंमाथि कानूनहरु, तिनिहरु जीवनको शाब्दिक रूपमा उपभोग गर्ने तरिका थियो, जहाँ तपाईंले आफ्नो हातमा एउटा सानो कुरा लिएर जीवनमा जानुपर्थ्यो ताकि तपाईंले सधैं पढिरहनुपर्थ्यो र तपाईंले सबै चीजहरू सम्झन नसक्ने हुनाले तपाईं चित्त दुखाउनुहुन्न थियो।
यसैले प्रेरित १५:१० मा यो इजरायलको घाँटीमा बोकेको जुवा थियो “जसलाई न त हाम्रा पुर्खाले न हामीले बोक्न सकेका थियौं”। तर उनीहरूलाई थाहा थियो कि यसको मौलिक दिनको व्यवस्था ईश्वरीय थियो, तपाईंले देख्नुभयो, कि परमेश्वरले यी नियमहरू दिनुभएको थियो। र त्यो परमेश्वरले उनीहरूलाई एउटा कारणको लागि दिनुभएको थियो, र त्यसैले उनीहरूलाई यी नियमहरू परमेश्वरको नियमको रूपमा परिमार्जन गरिएको थियो र उनीहरूले विश्वास गरे कि परमेश्वरले उनीहरूलाई दिनुभएको हुनाले उनीहरूले उनीहरूको नेतृत्वलाई पछ्याउन आवश्यक छ भनेर।
वास्तवमा, त्यहाँ उनीहरूलाई कानूनको पालना गर्न प्रेरित गर्नुभन्दा पनि धेरै थियो। व्यवस्था को पुस्तक को लगभग २७, अध्याय २७ को अन्त मा फर्कनुहोस्। र यदि म सक्छु भने, तिनीहरूको लागि कानून पालन गर्नु किन महत्त्वपूर्ण थियो भनेर म तपाईंलाई बताउन चाहन्छु । व्यवस्था २७:२६। त्यो अध्यायको अन्तिम श्लोक हो। र फेरि, यो तिनीहरूको लागि परमेश्वरको वचन हो, तिनीहरूलाई परमेश्वरको प्रतिनिधि द्वारा दिइएको थियो जो मोशा थिए, तिनीहरूका नेता। र व्यवस्था २७:२६ मा, यसले भन्छ, “यस व्यवस्थाका वचन पूरा गरी पालन नगर्ने मानिस श्रापित होस्”। अर्को शब्दमा भन्नुपर्दा, यदि तपाईंले यो दिइएको सबै व्यवस्था गर्नुभएन भने, तपाईंलाई श्राप दिइनेछ।
र केवल त्यसको गम्भीरतालाई रूपरेखा बनाउनको लागि, तपाईले गर्नुपर्ने भनेको २८:१५ मा पछ्याउनुपर्छ। “तर आज मैले तिमीहरूलाई दिएका परमप्रभु तिमीहरूका परमेश्वरका सबै आज्ञा र विधिहरू होशियारीसाथ मानेर उहाँको वचन पालन गरेनौ भने, यी सबै श्राप तिमीहरूमाथि पर्नेछन् र तिमीहरूलाई उछिन्नेछन्:” अब यो धेरै बलियो बयान हो। यदि तपाईंले यी सबै गर्नुभएन भने, तपाईं श्रापित हुनुहुनेछ। “तिमीहरूलाई सहरमा श्राप पर्नेछ, र गाउँ-बस्तीमा श्राप पर्नेछ। तिमीहरूको डालो र तिमीहरूको पीठो मुछ्ने आरीमा श्राप पर्नेछ। तिमीहरूका सन्तानमाथि, साथै खेतको उब्जनीमाथि, गाईबस्तुका बाछा-बाछीमाथि, र भेड़ाबाख्राका पाठापाठीमाथि श्राप पर्नेछ। भित्र आउँदा र बाहिर जाँदा तिमीहरू श्रापित हुनेछौ। त्यो एकदम व्यापक श्राप हो, हैन र?
र यदि यो पर्याप्त छैन भने, पद २० ले भन्छ, “उहाँलाई त्यागेर तिमीहरूले गरेका दुष्ट कामको कारणले तिमीहरू झट्टै नाशमा नपुगुञ्जेल र खतम नहोउञ्जेल परमप्रभुले तिमीहरूमाथि र तिमीहरूका हातका सबै काममाथि श्राप, गोलमाल र हप्की पठाउनुहुनेछ। तिमीहरूले अधिकार गर्न जान लागेको देशबाट तिमीहरूको नाउँनिशानै नमेटिञ्जेल परमप्रभुले तिमीहरूका बीचमा महामारी फैलाइदिनुहुनेछ। क्षयरोग, जरो, सूज, प्रचण्ड ताप, खड़ेरी, साथै वृक्षहरू ओइलाउने र ढुसी पर्ने रोगहरू ल्याएर तिमीहरू नष्ट नभएसम्म परमप्रभुले तिमीहरूलाई सताउनुहुनेछ। र, साथीहरू, म साँच्चै सम्पूर्ण कुरा पढ्न चाहन्न, तर यो अध्याय पुरै मार्फत सबै तरिकामा जान्छ। र यो केवल श्राप, र श्राप, र श्राप, र श्राप दिईरहन्छ। र श्रापले जीवनको हरेक कल्पनायोग्य आयामको माध्यमबाट काम गर्दछ। यदि तपाईंले परमेश्वरको सबै व्यवस्था पालन गर्नुभएन भने, तपाईं श्रापित हुनुहुन्छ।
अब नयाँ नियममा आउनुहोस्। र जब हामी रोमीको पुस्तकमा रहेको ठाउँमा फर्कन्छौं, हामी यहूदीहरूले परमेश्वरको व्यवस्थामा किन बाँधिएको महसुस गरे भन्ने बारेमा अलिकति बुझेका छौं। आखिर, यो परमेश्वरको व्यवस्था थियो, र परमेश्वर परमेश्वर हुनुहुन्थ्यो। अनि तपाइले परमेश्वरलाई परमेश्वरको रूपमा ईनकार गर्नुहुनन्। र त्यसोभए तपाईसँग यो सबै ठूलो शब्द तथ्यसँग सम्बन्धित छ कि यदि तपाईले यी सबै कुराहरू राख्नुहुन्न भने तपाईलाई श्राप दिइनेछ। अब यो धेरै भारी बोझ हो।
पावलले यो बोझलाई संकेत गर्दछ, र उसले यो बोकेको हुनुपर्छ किनभने उनी फरिसीहरूका फरिसीथिए र व्यवस्थाप्रति पूर्ण रूपमा जोसिलो थिए। र गलाती ३:१० मा उनि भन्छन, “व्यवस्थाका कामहरूमाथि भर पर्ने सबै श्रापित छन्,” र धेरै मानिसहरू अझै पनि व्यवस्थाको अधीनमा छन्, उहाँका सबै नियमहरू राखेर परमेश्वरलाई खुशी पार्न खोजिरहेका छन्, तिनीहरू श्रापमा छन्। किन? किनकी तपाईं व्यवस्थालाई पूर्ण रूपमा राख्न सक्नुहुन्न, के तपाईं सक्नुहुन्छ? र यसैले गलाती ३:१० मा भनिएको छ, र उनले यो व्यवस्थाको पुस्तकबाट उद्धृत गरे,“व्यवस्थाको पुस्तकमा लेखिएका सबै कुरामा नरहने र ती पालन नगर्ने हरेक श्रापित हुन्छ”।
अब यसले हामीलाई बताउँछ कि एक यहूदीको रूपमा पावलले व्यवस्थाले भनेको कुरा बुझे, कि यदि तपाईंले यी सबै चीजहरू गर्नुहुन्न र तपाईंले यी सबै नियमहरू सधैं पालन गर्नुहुन्न भने, तपाईं श्रापित हुनुहुन्छ। अब यो परमेश्वरले भनेको कुरा हो। तिमी श्रापित छौ। त्यसैले यहूदीहरू व्यवस्थाप्रति जोसिला थिए। र जब यो प्रेरित पावलको सन्देशमा आयो र उनले भने, “कामहरू कुनै समस्या होइनन्। व्यवस्थाका कामहरूद्वारा मनिस धर्मी ठहरिनेछैन”। ओहो, उसले साँच्चै तिनीहरूको धर्मशास्त्रीय औंलाहरूमा कुल्चीरहेका थिए। तिनीहरूलाई यो समाना गर्न धेरै, धेरै गाह्रो भयो।
तर पावलले गलातीको अध्याय ३ मा आफ्नो वचनमा ठूलो बिन्दु बनाउँछन्, किनकि उसले यस्तो दृष्टिकोणको पूर्ण निरर्थकतालाई औंल्याउँछ। “व्यवस्थाको पुस्तकमा लेखिएका सबै कुरामा निरन्तरता नदिने सबै श्रापित होस्”। र त्यसपछि उसले भन्यो, “परमेश्वरको नजरमा व्यवस्थाद्वारा कुनै पनि मानिस धर्मी ठहरिँदैन”। र उसले एक कदम अगाडि जान्छ र भन्छ र त्यो पुरानो नियमबाट पनि स्पष्ट छ, किनकि यो पुरानो नियममा छ जहाँ यसले भन्छ बाँच्नेछ - के मा? - विश्वास। त्यो हबकूकमा छ। त्यसोभए पुरानो नियम - अब मेरो कुरा सुन्नुहोस् - पुरानो नियमले एकातिर भनेको छ यदि तपाईंले आफ्नो सम्पूर्ण जीवनको साथ सबै समय व्यवस्था पालन गर्नुभएन र तपाईंले यसलाई एक ठाउँमा तोड्नु भयो भने, तपाईं श्रापित हुनुहुन्छ। त्यो सहि हो।
याकूवलाई त्यो थाहा थियो। याकूव २:१० ले भन्छ, “किनकि जसले सम्पूर्ण व्यवस्था पालन गर्छ तर एउटै कुरामा चुक्छ भने, त्यो के हो व्यवस्थाका सबै कुरामा त्यो दोषी ठहरिएको हुन्छ”। तपाई भनुहुन्छ, “किन संसारमा परमेश्वरले तिनीहरूलाई पालन गर्न नसक्ने व्यवस्था दिनुभयो?” यो एकदम सजिलो छ। तिनीहरु कति पापी थिए भनेर देखाउन र धर्मी बन्नको लागि तिनीहरु ईश्वरकहाँ आउनु पर्छ भन्ने महसुस गर्ने ठाउँमा पुर्याउन – के द्वारा? - विश्वास द्वारा।
तर तिनीहरू विश्वासद्वारा आउन चाहँदैनथे, तिनीहरूले आफ्नो आत्म-धार्मिकतामा तिनीहरूले आफ्नो मार्ग कमाउन सक्छन् भन्ने सोचेका थिए, र त्यसैले तिनीहरू धार्मिकताको कार्य प्रणालीमा अडिग रहे र विश्वासको सिद्धान्तलाई बेवास्ता गरे। र त्यसैले तिनीहरू सबै एक श्राप अन्तर्गत थिए। तपाईले देख्नुहुन्छ, परमेश्वरको एउटा नियम तोड्नु भनेको साइकलको पांग्रामा बोलेको कुरा तोड्नु जस्तो होइन। तपाईं एक बोली तोड्न र सवारी जारी राख्न सक्नुहुन्छ। यो सिसाको फलक भाँच्नु जस्तै हो। तपाईंले यसलाई एक ठाउँमा चकनाचूर गर्नुहुन्छ र सबै चीज तल झर्छ। र त्यसैले तिनीहरू सबै श्रापित भए। र यो व्यवस्थाको बन्धन हो।
व्यवस्थाको बन्धन यो हो कि तपाइँ यसवाट श्रापित हुनुहुन्छ किनभने तपाइँ यसलाई राख्न सक्नुहुन्न। र अझै पनि तिनीहरूले प्रयास गरे, र तिनीहरूले प्रयास गरे, र तिनीहरूले प्रयास गरे, र तिनीहरूले यति लामो समयसम्म प्रयास गरेका थिए, र तिनीहरू यसप्रति पूर्ण रूपमा प्रतिबद्ध थिए कि जब पावल आउँछन् र विश्वासद्वारा अनुग्रहद्वारा मुक्तिको बारेमा सन्देश प्रचार गर्छन्, तिनीहरूले यसलाई सम्हाल्न सक्दैनन्। र यसैले यो धेरै महत्त्वपूर्ण छ कि उसले तिनीहरूलाई कानूनको सत्यता देखाउनको लागि आवश्यक सबै कुराहरू व्याख्या गर्नमा होसियार हुन्छन।
त्यसैले, यहाँ वचनमा, पावल भन्छन्, “हेर, हामी अब व्यवस्थाको अधीनमा छैनौं। हामी अनुग्रहमा छौं। हामी त्यो श्रापबाट बाहिर छौं। “अब यस बिन्दुमा कुनै पनि विचार यहूदीले भन्न गइरहेको छ, “ठीक छ, यदि व्यवस्थाले हामीलाई बचाउन सक्दैन, र व्यवस्थाले हामीलाई पवित्र गर्न सक्दैन, र हामी कानूनको अधीनबाट बाहिर निस्कन चाहन्छौं, जसले हामीलाई सराप्न मात्र सक्छ, तब कानून के राम्रो छ त? सही हो? मेरो मतलब, तपाईंले भर्खरै भन्नु भएको छ, पावल, तपाईंले भर्खरै परमेश्वरको सम्पूर्ण कानून उठाउँदै हुनुहुन्छ र यसलाई फ्याँक्दै हुनुहुन्छ, र भन्नुहुन्छ, त्यो पुरानो कुराबाट छुटकारा पाउनुहोस्। यो बेकार छ। यो अर्थहीन छ। तपाइले भनेको यही हो”?
मेरो मतलब, यदि हामी व्यवस्थाद्वारा बचाइन सक्दैनौं - हामीले अध्याय ३ र ४ मा देख्यौं - हामी व्यवस्थाद्वारा पवित्र हुन सक्दैनौं - अध्याय ५ र ६ मा - त्यो येशू ख्रीष्टमा विश्वासद्वारा आउनुपर्दछ। यदि हामी ख्रीष्टसँगको हाम्रो एकताद्वारा बचाइएका छौं, यदि हामी ख्रीष्टसँगको हाम्रो एकताद्वारा पवित्र बनाइएका छौं भने, संसारमा व्यवस्था स्थान के छ त? अनि किन यस्तो जटिल व्यवस्था दिन परमेश्रले यस्तो चरम सीमासम्म पुग्नुभयो? अनि हामीले कानुनको कठघरामाबाट निस्कनुपर्छ र कानूनबाट मुक्त हुनुपर्ने हो भन्दा, कानुनको ठाउँलाई उपेक्षा गर्दैनन् र? ठीक छ, पावलले यो सबै व्याख्या गर्न चाहन्छ, त्यसैले उनले अध्याय ७ मा गर्छन्।
अब ध्यान दिएर सुन्नुहोस्, र म तपाईंलाई एक सिंहावलोकन दिनेछु। उनले हामीलाई अध्याय ७ मा व्यवस्थाको स्थानको धेरै राम्रो व्याख्या दिन्छन, र यो एक धेरै महत्त्वपूर्ण अध्याय हो। तर उनी लामो समयदेखि यसका लागि तयार हुँदैछन्, अध्याय ३ देखि, जब उनले पहिलो पटक व्यवस्थाले हामीलाई बचाउन सक्दैन भनेर उल्लेख गरे। उनी यही दिशामा अघि बढिरहेका छन् । र यदि तपाईंले अध्याय ३ देखि अध्याय ८ सम्म मात्र लिनुभयो भने, तपाईंले कानून र यसको भूमिकाको विस्तृत दृष्टिकोण पाउनुहुनेछ। अब ध्यान दिएर सुन्नुहोस् र म तपाईंलाई यो सम्पूर्ण खण्डको रूपरेखा दिनेछु।
पहिलो, कानूनले हाम्रो लागी के गर्न सक्दैन। यसले हामीलाई बचाउन सक्दैन। त्यो अध्याय ३, ४ र ५ छ। कानूनले हाम्रो लागि के गर्न सक्दैन। यसले हामीलाई बचाउन सक्दैन। दोस्रो, पावलले व्यवस्थाले हामीलाई के गर्न सक्दैन भनेर देखाउँछ। यसले हामीलाई पवित्र बनाउन सक्दैन। अध्याय ६. यसले हामीलाई पवित्र बनाउन सक्दैन। तेस्रो, कानूनले हामीलाई के गर्न सक्दैन। यदि हामी ख्रीष्टमा छौं भने, ७:१-६। यसले हामीलाई दोषि ठहराउन सक्दैन। तब व्यवस्थाले हाम्रो लागि के गर्न सक्छ, ७:७-१३ सम्म। हामी आज राती हेर्न जाँदैछौं, यसले हामीलाई पापको दोषी ठहराउन सक्छ। त्यसोभए, व्यवस्थाले हामीमा के गर्न सक्दैन, ७:१४-२५। यसले हामीलाई पापबाट छुट्कारा दिन सक्दैन। र, अन्तमा, व्यवस्थाले हामीबाट के गर्न सक्छ, ८:१-४ सम्म। हामीमा बास गर्ने पवित्र आत्मा द्वरा त्यसलाई पूरा गर्न सकिन्छ ।
मलाई त्यो तपाईंलई फेरि भन्न दिनुहोस्। अध्याय ३, ४, र ५ मा, व्यवस्थाले हाम्रो लागि के गर्न सक्दैन। यो सक्दैन - के? - हामीलाई बचाउन सक्दैन। अध्याय ६, कानूनले हामीलाई के गर्न सक्दैन। यसले हामीलाई शुद्द बनाउन वा पवित्र बनाउन सक्दैन। अध्याय ७, पद १-६, व्यवस्थाले हामीलाई के गर्न सक्दैन। यसले यो सक्दैन - के? – हामीलाई निन्दा गर्न । अध्याय ७, पद ७-१३, व्यवस्थाले हाम्रो लागि के गर्न सक्छ। यसले हामीलाई पापको दोषी ठहराउन सक्छ। अध्याय ७ पदहरू १४-२५, व्यवस्थाले हामीमा के गर्न सक्दैन। यसले हामीलाई पापबाट बचाउन सक्दैन। र अन्तमा, ८: १-४, कानूनले हामीमा के गर्न सक्छ। यो बास गर्ने आत्माको शक्तिमा पूरा गर्न सकिन्छ। त्यसोभए तपाईंसँग साँच्चै, रोमी अध्याय ३ देखि रोमी अध्याय ८ सम्म, व्यवस्थाको पूर्णतया विस्तृत चित्र छ।
अब म तपाईंलाई पावलको प्रतिभाको बारेमा केही बताउँछु। र रोमीहरू एक प्रतिभा हो - एक उत्कृष्ट कृति हो - दुबै मानव प्रतिभा र परमेश्वरको प्रतिभाको। तपाईंले अध्याय ३ बाट विश्वासको विषयवस्तु पत्ता लगाउन सक्नुहुन्छ। तपाईंले अनुग्रह को विषय पत्त गर्न सक्नुहुन्छ। तपाईं औचित्य को विषय पत्ता लगाउन सक्नुहुन्छ। तपाईंले पापको विषयवस्तु पत्ता लगाउन सक्नुहुन्छ। तपाईं धार्मिकता को विषय पत्ता लगाउन सक्नुहुन्छ। तपाईं कानून को विषय पत्ता गर्न सक्नुहुन्छ। तपाईले ती सबै विषयवस्तुहरू त्यही खण्ड मार्फत पत्ता लगाउन सक्नुहुन्छ। यो यति धनी छ कि मन छक्क पर्छ। तर यहाँ भएका सबै भव्य विषयवस्तुहरू मध्ये, कानूनको व्यापक उपचार र यसको भूमिकाभन्दा बढी चित्त बुझ्दो अरू कुनै छैन।
अब हामीले अध्याय ३ देखि ५ सम्म सिकेका छौं कि यसले हामीलाई बचाउन सक्दैन। हामीले पहिले नै अध्याय ६ बाट सिकेका छौं कि यसले हामीलाई पवित्र गर्न सक्दैन। र गत हप्ता हामीले ७:१-६ बाट सिकेका छौं कि यसले हामीलाई निन्दा गर्न सक्दैन। र अब हामी पद ७-१३ मा यसले के गर्न सक्छ भनेर सिक्न जाँदैछौं। यसले हामीलाई दोषी ठहराउन सक्छ। यसले हामीलाई दोषी ठहराउन सक्छ।
र के म तपाईलाई यो मात्र भन्न सक्छु? त्यसैकारण परमेश्वरले यसलाई पहिलो स्थानमा दिनुभयो। दोस्रो स्थानमा, उहाँले यसलाई पूरा गर्नको लागि दिनुभयो र यो हामीद्वारा पूरा गर्न सकिन्छ, तर हामी त्यो कुरामा पुग्नेछौं जब हामी अध्याय ८ मा जब हामी पवित्र आत्माको शक्तिमा पुग्छौं। त्यसैले तपाईंसँग व्यवस्थाको विस्तृत प्रस्तुति छ।
अब हामीले गत हप्ता ती पहिलो ६ पदहरूमा देख्यौं कि व्यवस्थाले अब हामीलाई निन्दा गर्न सक्दैन। किन? किनकि हामी ख्रीष्टमा छौं – हमी के हो? - व्यवस्थाको लागी मृत भएका छौँ। र जब तपाईं मर्नुहुन्छ, कानूनको तपाईंमाथि कुनै अधिकार हुँदैन, हैन र? पद १ मा रहेको त्यो सिद्धान्त याद छ? व्यवस्था तबसम्म राम्रो हुन्छ जबसम्म तपाईं जीवित हुनुहुन्छ। हामी ख्रीष्टमा मरेका छौं, व्यवस्थाको हामीमाथि कुनै शक्ति छैन। र हामीसँग नयाँ पति, नयाँ अधिकार, नयाँ मालिक, येशू ख्रीष्ट हुनुहुन्छ।
तपाईं भन्नुहुन्छ, “अब हामी के कहिल्यै सही गर्नबाट मुक्त छौं”? होइन होइन। पद ६ ले भन्छ हामी अझै सेवा गर्छौं। तर हामी पुरानो अक्षरमा मेकानिकल, वैधानिक, बाह्य तरिकामा सेवा गर्दैनौं, हामी नयाँपनमा हृदयदेखि सेवा गर्छौं – के मा? - आत्मामा। र त्यसोभए तपाईंले सोच्नुहुन्छ कि एक क्रिश्चियन उसले जे चाहन्छ त्यो गर्न स्वतन्त्र छ र, होइन। तपाईलाई परमेश्वरको सेवा गर्ने उद्देश्यले बचाइयो। र यदि तपाईं साँच्चै फेरि जन्मनुभएको छ भने, तपाईंको जीवनमा पवित्रता हुनेछ, तपाईंको जीवनमा फलफूलता हुनेछ, तपाईंको जीवनमा ख्रीष्टको सेवा हुनेछ। तपाईं अझै पनि व्यवस्थाको अन्तर्गत हुनुहुन्छ मात्र यो नयाँ करारको व्यवस्था हो, यो नयाँ नियमको व्यवस्था हो। यो नयाँ नियममा लिइएको नैतिक व्यवस्था हो। हामी इजरायलको औपचारिक कानून अन्तर्गत छैनौं किनभने हामी इजरायल होइनौं। हामी इजरायलको सामाजिक कानून अन्तर्गत छैनौं। हामी इजरायली होइनौं। तर परमेश्वरको चरित्र परिवर्तन भएको छैन, र हामी अझै पनि उहाँको नैतिक आदेशहरू अन्तर्गत छौं जुन हामीलाई नयाँ नियममा दिइएको छ, केवल हामी आफ्नै बलले तिनीहरूलाई पूरा गर्ने प्रयास गर्दैनौं। हामी तिनीहरूलाई बाहिरी अक्षरको पुरानोपन भन्दा हृदयबाट आत्माको नयाँपनमा येशू ख्रीष्टसँगको नयाँ जीवित सम्बन्धबाट जारि राख्छौँ।
र हामी अझै सेवा गर्छौं। वास्तवमा, जब तपाईं कसैलाई ख्रीष्टमा लैजानुहुन्छ, यसले मती २८ मा भनिएको छ, तपाईं तिनीहरूकहाँ जानुहुन्छ र तपाईंले तिनीहरूलाई येशू ख्रीष्टको नाममा बप्तिस्मा दिनुहुन्छ। र त्यसपछि तपाईंले “मैले तिमीहरूलाई आज्ञा गरेका सबै कुरा पालन गर्न तिनीहरूलाई सिकाओ”। यो सही हो? हामी अवज्ञा गर्न स्वतन्त्र छैनौं। हामी, पहिलो पटक, हृदयबाट आज्ञापालन गर्न र त्यसो गर्न स्वतन्त्र छौं, किनकि हामीसँग भित्रबाट आज्ञापालन गर्न सक्ने नयाँ हृदय छ, जबकि पुरानो आज्ञाकारिता सतही र बाहिरी थियो। त्यसैले, हो, हामी परमेश्वरको व्यवस्थाको अधीनमा छौं तर हामी हृदयदेखि सेवा गर्छौं।
अब यसले हामीलाई ७:७-१३ मा ल्याउँछ। यदि व्यवस्थाले हामीलाई बचाउन सक्दैन र व्यवस्थाले हामीलाई पवित्र बनाउन सक्दैन भने, के कारणले संसारमा व्यवस्था राम्रो छ? र यसको जवाफ आउँछ। यो राम्रो छ किनभने यसले हामीलाई दोषी ठहराउन सक्छ। यसले हामीलाई दोषी ठहराउन सक्छ। त्यो विश्वासका चार तत्वहरू पाठमा छन्। र म तपाईमा सम्पूर्ण कुरा दिने प्रयास गर्न जाँदैछु, हामी कति टाढा जान सक्छौ भनेर हेर्नेछौं। म तपाईले यहाँ भएको कुरा जानेको चाहन्छु किनभने यो धेरै माहान छ।
पहिलो बिन्दु। म तपाइलाई चारवटा दिनेछु। यदि तपाइँ पछ्याउन चाहानुहुन्छ भने तपाइँसँग तपाइँको रूपरेखामा छ। पहिलो यहाँ छ। व्यवस्थाले पाप प्रकट गर्छ। त्यो यसको दोषी शक्तिको पहिलो तत्व हो। व्यवस्थाले पाप प्रकट गर्छ। पद ७ मा हेर्नुहोस्। “हामीले के भन्ने त? व्यवस्था पाप हो? कदापि होइन! यदि व्यवस्था नभए मैले पाप थाहा पाउनेथिइनँ, किनकि “तैंले लोभ नगर्” भनी व्यवस्थाले नभनेको भए लोभ गर्नु के हो सो थाहा पाउनेथिइनँ”।
र फेरि उसले यो यहूदी विरोधीको कल्पना गर्छ जसले यसो भन्ने गइरहेको छ, “मानिस, तपाइले भर्खरै भन्नुभएको छ कि हामी व्यवस्थाको लागि मरेका छौं र कानूनलाई अलग राखिएको छ। यसले हामीलाई बचाउन सक्दैन। यसले हामीलाई पवित्र बनाउन सक्दैन। यसले हामीलाई निन्दा गर्न खोजेको थियो। हामीले कानूनबाट मात्र मुक्ति पाउन आवश्यक छ। अब हामी यसको मुनिबाट बाहिर छौं। हामी यसको अधिकारबाट मुक्त छौं। व्यवस्था नराम्रो छ भनी भनिरहेका छौ ? के तपाईं भन्दै हुनुहुन्छ कि परमेश्वरको पवित्र व्यवस्था, जुन परमेश्वरले आफ्ना जनहरूलाई दिनुभएको थियो, जुन उहाँको हृदय, उहाँको दिमाग, उहाँको इच्छा, उहाँको प्रकृति र उहाँको उद्देश्यको प्रकटीकरण थियो, के तपाईंले त्यो खराब छ भनी भनिरहनुभएको छ? मेरो मतलब, यदि तपाईं भन्दैहुनुहुन्छ कि हामी व्यवस्थाको अधीनमा छैनौं, र व्यवस्थाले हामीलाई बचाउन सक्दैन, र कानूनले हामीलाई छुटकारा दिन सक्दैन, र व्यवस्थाले हाम्रो लागि यो र त्यो गर्न सक्दैन, तब व्यवस्था खराब हुनुपर्छ?
र पावलको जवाफ यो छ, फेरि, भाषामा सबैभन्दा बलियो नकारात्मक। "परमेश्वरले निषेध गर्नुभएकोहोस्" यसलाई यसरी अनुवाद गरिएको छ। यो mē genoito.हो। त्यो हुनु सक्दैन। नाई नाई नाई। कुनै हालतमा हुन सक्दैन। कुनै पनि परिस्थितिमा, अपमानजनक विचार, पूर्ण बेतुका। होइन, परमेश्वरको व्यवस्था पाप होइन। यो पाप होइन।
अनि त्यसपछि उनी भन्छन, “व्यवस्थाद्वारा बाहेक मैले पाप थाहा पाउने थिइनँ”। बरु, यो पाप होइन। तर यसले पाप प्रकट गर्छ। तपाइले त्यो देख्नुहुन्छ? मेरो मतलब, यदि त्यहाँ कुनै व्यवस्था नभएको भए, त्यहाँ कुनै पाप हुन सक्दैन, साँचो हो? मेरो मतलब, यदि सचना चिन्हले "घाँसमा नटेकनुहोस्" भन्दैन र तपाईं घाँसमा हुनुहुन्छ भने, तपाईंले कुनै पनि कानून तोड्नु भएको छैन। यदि कुनै निश्चित गतिमा जानको लागि कुनै नियम छैन र तपाईं निश्चित गतिमा जानुभएन भने, तपाईंले कुनै कानून तोड्नु भएको छैन किनभने त्यहाँ कुनै कानून छैन। त्यसैले व्यवस्थाले पाप प्रकट गर्छ भनी उनी भन्छन् अर्को शब्दमा भन्नुपर्दा, तपाईंले मापदण्डलाई माथि राख्नुहुन्छ र तपाईंलाई पाप के हो थाहा हुन्छ।
अब यसले मलाई यो स्पष्ट पार्छ कि उसले औपचारिक मुद्दाहरूको बारेमा कुरा गरिरहेको छैन। उसले सामाजिक विषयको कुरा गर्दैन । उसले परमेश्वरको नैतिक नियमको बारेमा कुरा गर्छन। र त्यसकारण जब तपाइँले यहाँ व्यवस्था देख्नुहुन्छ, पावलले यसलाई परमेश्वरको नैतिक स्तर, परमेश्वरको नैतिक नियमको अर्थमा प्रयोग गरेका छन्। हामीलाई व्यवस्थाबाट बचाउन होइन, तर त्यसद्वारा न्याय गर्न बोलाइएको छ। रोमी ३:२० ले यसो भन्छ। “यसैकारण व्यवस्थाको कर्मले कोही प्राणी उहाँको दृष्टिमा धर्मी ठहरिनेछैन:-, यसले के भन्छ सुन्नुहोस् किनकि व्यवस्थाद्वारा नै पापको चेतना हुन्छ”।
यो एक धेरै महत्त्वपूर्ण सत्य हो। व्यवस्थाले हामीलाई परमेश्वरको परिभाषाअनुसार पाप के हो भनेर मात्र देखाउँछ। रोमी ४:१५ मा, हामी यसलाई त्यहाँ पाउँछौं। “तर जहाँ व्यवस्था छैन, त्यहाँ पापको लेखा पनि हुँदैन”। अध्याय ५ को पद १३। “तर जहाँ व्यवस्था छैन, त्यहाँ पापको लेखा पनि हुँदैन”। त्यो तीन पटक छ: अध्याय ३, अध्याय ४, अध्याय ५, ले एउटै कुरा भन्छ। व्यवस्था बिना तपाईलाई कुनै पाप लाग्दैन। त्यसकारण जब परमेश्वरले व्यवस्था प्रकट गर्नुहुन्छ, तुरुन्तै मानिसहरूलाई त्यो मापदण्डद्वारा नापिन्छ र तिनीहरू पापी भएको पाइन्छ।
अब सुन्नुहोस्। पद ७ को वाक्यांशलाई हेर्नुहोस्, “यदि व्यवस्था नभए मैले पाप थाहाँ पाउनेथिइनँ” पापको प्रकृति र तथ्य र अस्तित्वको कुनै किसिमको सैद्धान्तिक, धर्मशास्त्रीय, तथ्यपरक, शब्दकोषको परिभाषा थाहा पाउने सन्दर्भमा यहाँ उनको मनमा छ जस्तो मलाई लाग्दैन। मलाई लाग्छ कि उनले के भनेका छन भने, “जबसम्म मैले कानूनको पूर्ण हद बुझिनँ भने मलाई वास्तवमा पापको गहिराइ कहिल्यै थाहा भएको हुदैन र मलाई पापको पूर्ण हद कहिले थाहा भएको हुदैन”।
उनले यहाँ भनेका छन्, , “जब मैले साँच्चै व्यवस्था बुझेँ, यसले मलाई दोषी ठहरायो”। र “म” शब्द यहाँ देखिएको तपाईं याद गर्नुहुन्छ? र अचानक, पावलले व्यक्तिगत गवाही दिइरहेका छन्। अचानक ऊ पहिलो व्यक्ति एक वचनमा बोल्दैछ र उसले आफ्नै मनमा के भइरहेको छ भनेर बताइरहेको छ। यो पावलको आफ्नै व्यक्तिगत पाप हो। उसले आफ्नो विश्वासको प्रमाण दिन्छ। र म विश्वास गर्छु कि यो मुक्तिदाताकहाँ उनको आउनुको कारणको अंश थियो। यो दमास्कस रोडमा परिणत भएको परमेश्वरको आत्माको दोषी कार्यको अंश थियो, र उनको अन्धोपनमा पछिका दिनहरू, जब उनले आफ्नै जीवन, र मुक्तिदाताको आवश्यकतालाई समात्येका थिए, र येशू ख्रीष्टलाई अँगालो हालेका थिए, र सताउने शाऊलबाट पावल प्रचारकमा परिवर्तन भएका थिए।
र मलाई लाग्छ कि यो धेरै महत्त्वपूर्ण छ कि तपाईंसँग उहाँको आध्यात्मिक यात्राको भाग यो हो किनभने यदि तपाईंसँग दमस्कस रोड मात्र छ भने, तपाईंले सोच्न सक्नुहुन्छ कि उनलाई उनको इच्छाविना परमेश्वरले बचाउनुभएको थियो। किनभने दमास्कस रोडमा परमेश्वरको यस्तो सार्वभौम कार्य छ कि तपाईं सोच्नुहुन्छ कि उनको आफ्नै हृदयमा केहि चलिरहेको थियो, कि भनेर होइन? मेरो मतलब, उ क्रिश्चियनहरूलाई मार्दै सडकमा हिंडिरहेको हुन्छ, र अर्को कुरा तपाईलाई थाहा हुन्छ कि ऊ फोहोरमा गाडिएको हुन्छ र सेवकाईको लागि नियुक्त हुन्छ। र तपाईलाई थाहा छैन कि उसको आफ्नै हृदयको सर्तमा उ कहिले पनि कार्यमा संलग्न भएको थियो भनेर, जब सम्म तपाईलाई यहाँ रोमीहरूमा आए पछि थाहा हुन्छ कि उसले वास्तवमा गरेको थियो। र एकै समयमा, परमेश्वरले मानिसको हृदयमा उसको पापको बारेमा बढ्दो प्रकारको दोष ल्याउनुभएको थियो जब उसले वास्तवमा त्यो के हो भनेर परमेश्वरको व्यवस्थामा देख्न थाल्यो।
अब, लामो समयसम्म उसले सोच्यो कि उसलाई थाहा छ कि परमेश्वरको व्यवस्थाले वास्तवमा के भन्छ भनेर। मेरो मतलब, आखिर, उनी फरिसि थिए। उनि यहूदी थिए। उसले तपाईलाई कानून पढ्दिन सक्छ र जसले पनि व्यवस्था पढ्न सक्छ। उनले रब्बी परम्पराहरूको सन्दर्भमा कानूनको व्याख्या गर्न सक्थिए। उनले आफ्नो जीवन कानूनको पालना गर्न प्रयासमा खर्च गरे। उनि धेरै धार्मिक थिए। उनले रोमी १०:३ मा वर्णन गरिएका मानिसहरूको श्रेणीमा पर्ने थिए जहाँ यसले भन्छ, “म यो गवाही दिन्छु कि परमेश्वरप्रति तिनीहरूको जोश त छ, तर यो जोश ज्ञानअनुसार छैन। किनभने परमेश्वरबाट आउने धार्मिकताको विषयमा नजानेर तिनीहरूको आफ्नै धार्मिकता स्थापित गर्न खोज्दा तिनीहरू परमेश्वरका धार्मिकताको अधीनमा रहेनन्”। उनी ठक्यकै त्यहाँ थिए। उनी लूका १८ मा भएको मानिस जस्तै धेरै व्यस्त थिए जसले यसो भन्दै थिए, “प्रभु, म तपाईंलाई धन्यवाद दिन्छु कि म अरू मानिसहरू जस्तो छैन”। “मसँग भएका सबैको दशांश दिन्छु, म उपवास बस्छु”। र म यो सबै गर्छु र म हुन पाउनु धेरै राम्रो छ, र तपाईं मेरो वरिपरि हुन पाउँदा रोमाञ्चित हुनुपर्दछ। मेरो मतलब, उनी स्व-धर्मी थिए। उसलाई लाग्थियो कि उसले आफ्नो बाटो कमाएको छ भनेर।
गलाती १:१३ मा, उनले गलातीहरूलाई लेखेर भने, “यहूदी धर्ममा छँदा मेरो अघिको जीवनको विषयमा तिमीहरूले सुनेका छौ,”मेरो मतलब, जोसिलो यहूदीको रूपमा उनको प्रतिष्ठा धेरै टाढा र चौडाइ थियो। शाऊल नाउँको यो जोसिलो यहूदीको बारेमा सबैलाई थाहा थियो। उनले गलाती १:१४ मा भनेका छन्, “हाम्रा जातिमा, मेरा दौँतरकाहरू धेरैलाई उछिनेर म यहूदी धर्ममा अगि बढ़ेको थिएँ”। म त्यहाँ सबैभन्दा यहूदीको यहूदी थिएँ। म त्यहाँ सबैभन्दा जोसिलो व्यवस्थाको रक्षक थिएँ।
उनले फिलिप्पी अध्याय ३ मा अझ धेरै विवरणको साथ समान गवाही दिन्छन्। र यी सबै कुराहरू हामीले रोमीहरूमा देखेका कुराहरूसँग धेरै सान्दर्भिक छन्। फिलिप्पी ३:५. “मलाई आठौं दिनमा खतना गरिएको थियो,” र त्यो दिन हो जुन तपाईं पनि हुनुपर्छ। यसका लागि उसले आफ्ना आमाबाबुलाई धन्यवाद दिन सक्छ, उ आफैलाई होइन। तर तैपनि त्यो सम्पूर्ण परम्पराको अंश र पार्सल थियो। उनी “इजरायलको भण्डारको थिए, उ बेन्जामिनको कुलको थिए, उनी हिब्रूहरूका हिब्रू थिए; व्यवस्था छोएको रूपमा, उनी एक फरिसी थिए। जोशको बारेमा हो भने, चर्चलाई सताउने – “यो बुज्नुहोस्” – कानूनमा भएको धार्मिकतालाई छुने, निर्दोष”। तपाईं ठट्टा गर्दै हुनु पर्छ? कसको परिभाषा अनुसार?
तपाईं जान्न चाहानुहुन्छ कि उसले कसरी भन्न सक्छ? जसरी नै धनी जवान मानिस आएर प्रभुलाई भनेको जसरी, “के तिमीले व्यवस्थाको पालन गर्यौ”? “मेरो युवावस्था देखि, मैले सबै व्यवस्थाको पालन गरेको छु”। मानिसले कसरी यसो भन्न सक्छ? यहाँ छ कसरी। किनभने तिनीहरूले ईश्वरको नियमलाई पूर्णतया बाह्य आयाममा धकेलेका थिए, र यो केवल तपाईंले के गर्नुभयो वा गर्नुभएनको प्रश्न थियो। र तिनीहरूले आफ्नो पापपूर्णतामा समायोजन गर्न यसलाई पुन: व्याख्या गरेका थिए। त्यसोभए तिनीहरूले कानूनको पुन: व्याख्या गरेका थिए र उनीहरूले यसलाई पूर्ण रूपमा बाहिरि बनाएका थिए। यो केवल बाहिरको कुरा थियो, र तिनीहरूले वास्तवमा भित्रसँग व्यवहार गरेनन्, जाहाँ फोहोर हुन्छ। तिनीहरूले आफ्नो जीवनको बाहिरी भागलाई राम्रो देख्नको लागि परिमार्जन गरेका थिए, र जबसम्म परमेश्वरको व्यवस्था बाहिरीसँग मात्र सम्बन्धित थियो, तिनीहरूले सोचेका थिए कि तिनीहरू ठीक छन् भनेर।
अनि निस्सन्देह, पछि त्यही अध्यायमा, फिलिपिन्स ३ मा, उनी भन्छन्, "जब मैले साँच्चै मेरो भित्री कुराहरू हेरें, मैले मेरो जीवनमा भएका सबै चीजहरू देखेँ, र तपाईंलाई के थाहा छ? यो सबै गोबर भयो।" उसले भनेको हो, मल। एक पटक उसले वास्तविक समस्या कहाँ भित्र भित्र छ र कानून भित्र भित्रै लागू गर्न चाहन्छ भन्ने दृश्य प्राप्त गरेपछि, उसले देख्यो कि उ के हो भनेर।
त्यसोभए, रोमीहरूमा फिर्ता जानुहोस्, अध्याय ७ मा, र तपाईंले त्यहाँ के देख्नुहुन्छ त्यो पावलको पूर्व-मुक्तिको विश्वास को अनुभव हो। बाटोमा जसरी प्रभुले उहाँलाई मुक्तिको रूपान्तरणमा ल्याउनुभएको थियो, त्यहाँ दमस्कस रोडमा परमेश्वरको सार्वभौम कार्यले मात्र थिएन, तर त्यही सार्वभौम परमेश्वरको आन्तरिक कार्य पनि थियो, जसले व्यवस्था आफैंले सत्यको पावललाई ठूलो चेतनामा ल्यायो। र त्यो हो कि व्यवस्था बाहिरी मात्र थिएन, व्यवस्था आन्तरिक थियो। तपाईंले त्यो बुझ्नुभयो? व्यवस्था आन्तरिक थियो।
तपाईं भन्नुहुन्छ, “तपाईलाई कसरी थाहा भयो”? मलाई थाहा छ कि कानूनको विशेष तत्वको कारणले जुन पावलले छान्छ। ध्यान दिनुहोस्। “किनकि मलाई थाहा थिएन – “के”? - लोभ, वा वासना – “यो तिमीले लोभ नगर्नू व्यवस्थाले भने बाहेक' epithumia शब्द हो” - वा दुष्ट इच्छाहरू”, उसले दश आज्ञाको दशौं भाग छान्छ, लोभ गर्ने आज्ञा।
र लोभ भनेको तपाईंले बाहिरबाट गर्ने कुरा होइन, हो र? लोभ यस्तो चीज हो जहाँ तपाई काहाँ गर्नुहुन्छ?भित्र। र सबै दस आज्ञाहरू मध्ये, यो एक हो जुन आन्तरिक छ। सबै दस आज्ञाहरू मध्ये, यो एक हो जसले वासना र इच्छाको बारेमा भित्री कुरा गर्छ, र पावलले यसो भनेका छन्, "जब मैले देखेँ कि परमेश्वरको व्यवस्थाले जे भनिरहेको छ त्यो मेरो कर्ममा मात्र होइन, तर मेरो मनोवृत्तिसँग पनि जोडिएको छ, कि यो मेरो अभिलाषा, मेरो इच्छा र मेरो चाहनासँग सम्बन्धित थिए। मेरो, मैले बाहिरबाट गरिरहेको सबै चीजहरू गोबरको मात्रा भएको देखेँ किनभने म भित्रभित्रै अशुद्ध इच्छाहरूले भरिएको थिएँ।
अब यो वास्तविक कुराको विश्वास हो। त्यो वास्तविक कुराको हो। तपाईंसँग कोही आएको हुन सक्छ मैले गरेझैं र मलाई भन्छ, “तपाईलाई थाहा छ, मैले मेरो जीवनलाई सही बनाउनु पर्छ किनभने मैले झूट बोलेको महसुस गरकोछु”। वा “मैले धेरै पिउने गरेको महसुस गरेको छु”। वा, “मेरो परीक्षाक छ र यसले मलाई सताइरहेको छ, र मैले मेरो जीवनलाई ठीक बनाउनु पर्छ”। ठीक छ, यो ठीक छ तर तपाईंले अझै पनि पापको वास्तविक मुद्दा बुझ्नुभएको छैन। पापको मुद्दा बाह्यरी होइन। तपाईंले अनुग्रहका माध्यमहरू बाहेक अन्य माध्यमहरू मार्फत बाहिरबाट नियन्त्रण गर्न सक्षम हुन सक्नुहुन्छ, हैन? मेरो मतलब, तपाईं मध्यापान रोक्ने AA मा गएर बाहिर आफ्नो पिउन रोक्न सक्षम हुन सक्नुहुन्छ। तपाईं केवल मनोवैज्ञानिक परामर्शमा गएर, सम्मोहनमा गएर झूट बोल्न रोक्न सक्षम हुन सक्नुहुन्छ ताकि तपाईं सम्मोहन अन्तर्गत हुँदा तपाईंको मानसिकतामा रोपिएका केही प्रकारका अचेतन चीजहरूको कारणले गर्दा तपाईंले झूट बोल्नुहुँदा तपाईंलाई केहि अनौठो हुन्छ। मेरो मतलब, तपाईंले आफ्नो व्यवहारलाई नियन्त्रण गर्न सक्नुहुन्छ किनभने तपाईं झूट नबोल्ने धार्मिक मानिसहरूको समूहद्वारा स्वीकार गरेको चाहनुहुन्छ, वा जे होस्। त्यहाँ यो गर्न अन्य तरिकाहरू छन्। तर तपाईंले आफ्नो हृदयको दुष्ट इच्छालाई सधैं सफा गर्न सक्ने एक मात्र तरिका भनेको परमेश्वरद्वारा गरिएको परिवर्तनले हो।
र त्यसैले व्यवस्थाले गर्न खोजेको पनि यहि हो। र त्यसकारण त्यहाँ बाह्य आदेशहरू मात्र छैनन्, तर त्यहाँ आन्तरिक आदेशहरू छन्। र एक जसले सबैभन्दा ठूलो प्रभाव पार्छ, जसले केवल विनाश गर्छ त्यो लालसा वा लोभको बारेमा हो किनभने यसले हृदयको बारेमा बोल्छ।
अब यो पावलको अनुभव हो, तर उनको अनुभव मात्र होइन। मलाई लाग्छ उनले साँचो विश्वासमा आउने सबैका लागि बोलेका छन। म विश्वास गर्छु कि जब तपाईं येशू ख्रीष्टमा आउनुहुन्छ, तपाईं विश्वस्त हुनुहुनेछ कि तपाईंलाई बाहिरपन नियन्त्रण गर्न मात्र समस्या छैन, तर तपाईंलाई भित्रीपन नियन्त्रण गर्न अझ खराब समस्या छ। ख्रीष्टमा आउने सबै मुक्ति नपाएकाहरू यसरी आउँछन्। तिनीहरूले आफ्नो पापको गहिराइको वास्तविकता देख्छन्। तिनीहरूले गलत कामहरू मात्र गर्दैन, तर तिनीहरूको स्वभावमा भित्री भ्रष्टाचार हुन्छ।
समाप्त
This article is also available and sold as a booklet.
